Dainik Maval News : मावळ तालुक्यात पवन मावळ विभागात असलेल्या किल्ले विसापूर गडाच्या उभ्या कातळात आणि अवघड ठिकाणी कोरलेल्या एका अपरिचित असं प्राचीन भुयार भटकंती करताना मावळातील दुर्ग- संवर्धन करणाऱ्या “सफर 361 किल्ल्यांची सामाजिक प्रतिष्ठानला” आढळले आहे. हे भुयार कोरीव असून नेमकं कशासाठी खोदलं गेलं असेल? कोणी खोदलं असेल? असं कुतहूल निर्माण करणारं आहे. तसेच हे भुयार इतिहास अभ्यासकांना संशोधन करण्यासाठी मोठं पर्वणी ठरणारं आहे.
मावळातील विसापूर गडाच्या पायथ्यालगत असलेल्या मालेवाडी याठिकाणाहून दुर्गसेवक सोमनाथ म्हसे, अनंता गोरे, सागर परब, ओंकार केदारी, दगडू मरगळे, खंडू धुमाळ, सोमनाथ सातकर, राहुल बोरकर, नवनाथ केदारी दक्ष काटकर, दत्ता भोकटे हे आडवाटेने विसापूर गडावर जात असताना त्यांना हे प्राचीन आणि अपरिचित भुयार आढळलं. आतमध्ये गेल्यावर सुरवातीला हे भुयार लांब त्यानंतर खोल आणि मग पूढे सरळ त्यानंतर पुन्हा खोल आणि डाव्या आणी उजव्या बाजूला गेलेलं आढळलं. हे भुयार पाण्याच्या शोधासाठी किंवा आतमध्ये ध्यानधरणेसाठी बनवलं गेलं असेल का? नेमकं हे कोणत्या काळातील असावं? असे अनेक प्रश्न हे भुयार पाहून डोळ्यासमोर उभे राहत आहे.
असं आहे हे भुयार
या भुयाराचे खोदकाम करताना वापरले गेलेल्या छिन्नी हातोड्याच्या खुना स्पष्ट दिसतात. या भुयाराची रुंदी आणि उंची 3 बाय 3 फूट असून ते 50 फूट लांब चौकोनी आकाराचे कोरीव आहे. पुढे हे भुयार खालच्या बाजूला 5 फूट खोल असून उजव्या बाजूने पुन्हा 6 फूट लांब आहे. आणि पुढे ते डाव्या बाजूला 12 फूट लांब आहे. पुढे हे भुयार 3 फुट खोल असून 4 फुट लांब आहे. आणि शेवटला दोन्हीही बाजूला 10-10 फुट लांब आहे. भुयारात पाणी आणि चिखल आहे.
शेकडो वर्षांत कुणीही न पाहिलेली भुयारे आपल्या मावळ तालुक्यातील लोहगड, विसापूर आणि तुंग गडांच्या कातळकड्याला पूर्वमध्ययुगात खोदलेली आहेत. नव्याने शोध केलेल्या विसापूर दुर्गाच्या कातळ्यातील हे भुयार निश्चितच मावळच्या इतिहास संशोधकांकडून निष्कर्ष काढणारे ठरेल हा विश्वास वाटतो. तुंग गडाचे एक भुयार 147 फूट लांबीचे असून आतमध्ये उजव्या बाजूस ध्यानधारनेसाठी दोन कक्ष / दालन खोदलेली आहेत. सदर भुयारांचा उपयोग निश्चितच विपश्यना – ध्यानधारणेसाठी दुर्ग बांधणीच्या आधी केला गेलेला संशोधनाअंती निदर्शनास येतो. सफर 361 किल्ल्याची सामाजिक प्रतिष्ठानचा हा शोध महाराष्ट्रातील अनेक अबोल भुयारांना बोलके करेल. – डॉ. प्रमोद बोराडे, इतिहास संशोधक
( दैनिक मावळचा व्हॉट्सअॅप चॅनेल जॉइन करण्यासाठी इथे क्लिक करा )
अधिक वाचा :
– मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरिक्षण कार्यक्रम (SIR) अनुषंगाने वडगाव मावळ येथे प्रशिक्षण शिबिर संपन्न
– मावळमधील महत्वाच्या विकासकामांबाबत आमदार सुनील शेळके यांच्या पुढाकारातून पीएमआरडीए कार्यालयात विशेष बैठक संपन्न
– पुणे जिल्ह्याच्या विकासाला गती ; जिल्हा वार्षिक योजनेसाठी १४७२ कोटींची तरतूद, गतवर्षीपेक्षा ९३ कोटींची वाढ
– पालकांनो, पाल्याचा शाळेत प्रवेश घेण्यापूर्वी ही बातमी वाचा ! पुणे जिल्हा परिषदेकडून जिल्ह्यातील ४५ अनधिकृत शाळांची यादी जाहीर
